Topniejące góry lodowe obserwo­wano bardzo blisko mórz tropikal­nych. W 1935 r. odnotowano ark-tyczną górę lodową na 28,5 °N na północnym Atlantyku. W 1894 r. widziano ze statku górę lodo­wą na Atlantyku na 26,5 °S.

Góry lodowe dryfujące po­za kręgiem polarnym topnieją pod wpływem słońca i cieplejszej wody. Ulegają następnie erozji pod wpływem fal i desz­czu. Góra lodowa może roz­paść się na dwie części, a na skutek wynikłego stąd zakłóce­nia równowagi może się także przewrócić. Gdy góra lodowa roztapia się, kamienie narzuto­we z jej powierzchni opadają na dno oceanu.

Zimne prądy oceaniczne unoszą czasem góry lodowe da­leko od miejsca ich powstania. Gdy zimny Prąd Labradorski dociera na południe dalej niż zazwyczaj, przenosi arktyczne góry lodowe na ruchliwe szlaki szczeliny morskie Północnego Atlantyku.

Wielkie masy lodowców górs­kich i górne warstwy lądolodów przesuwają się powoli w dół. Warstwy powierzchniowe są je­dnak twarde i kruche. Różne części lodowca przesuwają się też z różną prędkością: powierz­chnia porusza się prędzej niż warstwa denna, środkowa część powierzchni lodowca zsuwa się natomiast prędzej niż boczna.

W wyniku różnic szybkości powstają napięcia w lodowcu i powoduje to pęknięcia w wars­twie powierzchniowej.

Gdy lodowiec zakręca w do­linach górskich lub pokonuje wzniesienie, czy też zmienia szybkość z innych powodów, pod wpływem naporu kształtują się progi i szczeliny.

Na czele lodowca górskiego powstaje szczególnie głęboka szczelina zwana Bergschrund. Pojawia się ona, gdy lodowiec odrywa się od wiecznego śniegu na pochyłości stoku górskiego.

Górę o największej powierzch­ni zaobserwowano na połu­dniowym Oceanie Spokojnym w 1956 r. Najpotężniejsze góry

lodowe na tym terenie oderwały się od lodowca szelfowego Ros­sa. Tam, na Antarktydzie, szelf sięgający do morza pokrywa po­wierzchnię równą Francji. Jego klify wznoszą się nad morzem na wysokość 50 m. Wzdłuż jego czoła, którego długość wynosi 650 km, lodowiec pęka i jego bryły odłamują się schodząc w morze (cielenie się lodowca). Olbrzymie góry lodowe uwal­niają się i płyną w kierunku północnym na Ocean Spokojny.

Bardzo wielkie arktyczne góry lodowe są szczególnie nie­bezpieczne, gdyż % lodowca znajduje się pod powierzchnią morza.

Zmarzlina pokrywa całą powie­rzchnię Antarktydy. W Arktyce zmarzlina jest najpłytsza w po­bliżu wybrzeży, głębiej zaś sięga w centrum lądu, gdzie tempera­tura jest niższa. Zmarzlinę się­gającą 1370 m w głąb ziemi odkryto na Syberii.

Latem, gdy śnieg topnieje i powierzchnia ziemi odmarza, woda nie może przeniknąć do głębszych jej warstw. Cała po­wierzchnia zamienia się w teren bagienny.

Bardzo trudno budować na terenie zmarzliny. Ogrzewane budynki muszą być izolowane od ziemi, gdyż w przeciwnym wypadku powodują odmarzanie gruntu i pogrążają się w błocie. Zmarzlina stanowi również wiel­ką przeszkodę w wydobywaniu ropy i kopalin. Może jednak przechowywać w całości dawno wymarłe zwierzęta, jak np. ma­muty.

Prawie cała Antarktyka znaj­duje się pod pokrywą najwięk­szego lodowca kontynentalnego.

Jedynie nieliczne fragmenty wy­brzeża są od niego wolne. Po­wierzchnia lodowca wynosi 13600000 km². Najgrubsza zmierzona warstwa sięga 4776 m w głąb.

Biegun płn. znajduje się na oceanie, największy więc lodo­wiec kontynentalny leży na Grenlandii. Powłoka lodowa obejmuje tu pow. 1 700 000 km². W centralnej części jej grubość wynosi około 3000 m. Ogólna powierzchnia lodowca leżącego poza obszarami biegunów jest bardzo mała. Największy, na Is­landii, zajmuje obszar 8800 km².

Lodowiec Petermana w Gren­landii to największy lodowiec północnej hemisfery, sięgający 40 km w głąb od wybrzeża.

Największe lodowce powstają z pokrywy lodowej Antarktydy i Grenlandii. W Grenlandii znajduje się najprędzej posu­wający się lodowiec Quarayaq (z szybkością 20-24 m dzien­nie).

Okazałe lodowce odkryto również w innych częściach świata. Najdłuższy lodowiec w Himalajach to Siachen (o długości 76 km) w łańcuchu Karakorum. Również w Hi­malajach znajdują się lodowce Hispar i Biafo, tworzące pasaż o długości 122 km.

Do dwudziestu najdłuż­szych należą również lodowce z Północnej Ameryki (na Alas­ce), z Azji (w górach Pamiru), z Nowej Zelandii i Alp.

Pustynia Atacama leży między Oceanem Spokojnym i Andami. Andy odgradzają ją od wscho­du. Podobnie jak inne gorące pustynie na świecie, Atacama leży w strefie tropikalnej, gdzie panuje podwyższone ciśnienie. Powietrze ma tu cyrkulację zstę­pującą, jest gorące i suche. Za­chmurzenie jest małe, słoneczne

dni są więc bardzo gorące, gwia­ździste noce zaś mogą być zimne.

Pustynia Atacama jest wy­jątkowo sucha, poziom opa­dów jest jednak bardzo niski na wszystkich obszarach pus­tynnych. Na Kair we wschod­niej części Sahary przypada przeciętnie w ciągu roku 28 mm. Na Bahrain na skraju Pustyni Arabskiej przypada 81 mm. Przeciętna ilość opa­dów w odniesieniu do pustyń bywa jednak myląca. Czasem na rok może przypaść kilka dni z ulewnymi deszczami i prawie nieustanna posucha w innym roku.

Nie wszystkie obszary pus­tynne na Ziemi mają gorący klimat. Wielkie obszary cent­ralnej Azji zostały odcięte przez góry od wszelkich nawie­wających deszcze wiatrów. Na pustyni Gobi np. panują wiel­kie chłody w zimie. Za Krę­giem Polarnym panuje również susza, mimo iż opady kumulu­ją się w postaci śniegu.